گزارش صوتی و تصویری جلسه عمومی کانون دفاع از حقوق بشر در ایران در تاریخ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶،

 

گزارش صوتی و تصویری جلسه عمومی کانون دفاع از حقوق بشر در ایران در تاریخ یکشنبه ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶

 

برنامه شماره ۷۱۹ رادیو هفتگی بشریت کانون دفاع از حقوق بشر

https://radio.bashariyat.org/?p=8209

 

 

 

نگین کیانی به حبس محکوم شد

۱۳ تیر ۱۴۰۵-هرانا

خبرگزاری هرانا – نگین کیانی، عکاس و مدرس عکاسی ساکن تهران، توسط دادگاه انقلاب شهرستان بابل به یک سال حبس محکوم شد.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، نگین کیانی به حبس محکوم شد. بر اساس حکمی که توسط شعبه اول دادگاه انقلاب شهرستان بابل در تاریخ ۶ تیرماه صادر و به این شهروند ابلاغ شده، خانم کیانی از بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم شده است.

جلسه دادرسی به اتهام نگین کیانی در تاریخ ۲۵ خردادماه، در این شعبه برگزار شده بود.

خانم کیانی، در تاریخ ۱۹ فروردین‌ماه ۱۴۰۵، توسط نیروهای امنیتی در منزل پدری‌اش در بابل بازداشت و یک روز بعد آزاد شد. آزادی این شهروند با قرار وثیقه میسر شد.

وی پیش از این نیز از بابت فعالیت‌های مدنی خود، تجربه چندین بار احضار و برخوردهای قضایی را داشته است.

نگین کیانی، متولد ۱۳۶۸، شهروند ساکن تهران، عکاس مستند اجتماعی است که در این زمینه سابقه تدریس را نیز در کارنامه خود دارد.

تهران؛ کاهش حکم حبس پرنیان هاشم‌پور، از بازداشت شدگان اعتراضات دی ماه به ۲ سال حبس توسط دادگاه تجدیدنظر

۱۴ تیر ۱۴۰۵-هرانا

حکم ۵ حبس تعزیری پرنیان (فاطمه) هاشم‌پور، از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری سال گذشته، در مرحله تجدیدنظر به ۲ سال حبس کاهش یافت. وی هم‌اکنون در حال سپری کردن دوران محکومیت خود در بند زنان زندان اوین است.

بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، حکم بدوی ۵ سال حبس پرنیان هاشم‌پور،  توسط دادگاه تجدیدنظر نقض و وی بابت اتهام «اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت کشور» به ۲ سال حبس تعزیری کاهش یافت.

پرنیان هاشم‌پور در جریان اعتراضات دی‌ماه سال ۱۴۰۴ توسط نیروهای حکومتی در تهران بازداشت شد. وی پس از تحمل چند روز بازجویی در سلول‌های انفرادی بازداشتگاه‌های امنیتی، در تاریخ ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ به بند زنان زندان اوین منتقل شد و از آن زمان تاکنون بدون حق مرخصی در حبس به سر می‌برد.

قابل ذکر است که، پرنیان هاشم‌پور دارای مدرک کارشناسی ارشد (فوق لیسانس) در رشته باستان‌شناسی است و  پیش از این نیز در جریان جنبش «ژن ژیان ئازادی» در سال ۱۴۰۱ نیز توسط نهادهای حکومتی بازداشت شده بود. وی مدتی را در زندان قرچک ورامین محبوس بود و نهایتاً پرونده وی با بخشنامه موسوم به «عفو» مختومه شده بود.

شهرنوش پارسی‌پور؛ یک عمر جدال ادبی با سانسور و تابوهای جنسیتی

۱۴ تیر ۱۴۰۵-رادیو فردا

شهرنوش پارسی‌پور یکی از اثرگذارترین نویسندگان معاصر ایران بود که روز جمعه ۱۲ تیر ۱۴۰۵ در بیمارستانی در حومهٔ سان‌فرانسیسکو درگذشت.

شهرنوش پارسی‌پور سال‌هایی از عمرش را در زندان گذراند و با این‌که آثارش دهه‌ها در ایران ممنوع بود، رمان‌هایش همچنان دست‌به‌دست میان خوانندگان می‌چرخید و در خارج از کشور هم به یکی از شناخته‌شده‌ترین صداهای ادبیات ایران تبدیل شد.

پارسی‌پور را بسیاری با رمان «زنان بدون مردان» می‌شناسند؛ اثری که از مرزهای ادبیات ایران فراتر رفت، به زبان‌های متعدد ترجمه شد و اقتباس سینمایی آن به کارگردانی شیرین نشاط، نام او را بیش از پیش در سطح بین‌المللی مطرح کرد. اما جایگاه او تنها به یک رمان محدود نمی‌شود.

او از معدود نویسندگانی بود که طی بیش از پنج دهه، هم در عرصهٔ داستان‌نویسی تجربه‌گرایانه کار کرد، هم روایت‌های اسطوره‌ای و عرفانی را با رئالیسم و واقعیت‌های سیاسی ایران درآمیخت و هم بی‌پروا دربارهٔ بدن، میل جنسی، بکارت، قدرت و جایگاه زنان نوشت؛ موضوعاتی که در آثار ادبی داخل کشور، زیر تیغ تیز سانسور، کمتر مجال انتشار داشته و دارد.

شهرنوش پارسی‌پور ۲۸ بهمن ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمد. از نوجوانی نوشتن را آغاز کرد و بعدها در رشتهٔ جامعه‌شناسی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. نخستین رمانش، «سگ و زمستان بلند»، در دههٔ ۱۳۵۰ منتشر شد و نام او را در میان نسل تازهٔ نویسندگان زن ایران مطرح کرد.

او بعدها می‌گفت از کودکی آرزو داشت نویسنده شود تا نشان دهد زنان ایرانی نیز می‌توانند ادبیات جدی خلق کنند؛ آن هم در دورانی که نویسندگی هنوز عمدتاً عرصه‌ای مردانه تلقی می‌شد.

او در همان سال‌ها در سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران مشغول کار شد، اما در سال ۱۳۵۳ در اعتراض به اعدام خسرو گلسرخی و کرامت‌الله دانشیان استعفا داد و تمام توان خود را صرف نویسندگی کرد.

دو حکومت، چند زندان

کمتر نویسندهٔ معاصر ایرانی را می‌توان یافت که هم در دوران حکومت محمدرضا شاه و هم پس از انقلاب ۱۳۵۷ طعم زندان را چشیده باشد.

پارسی‌پور نخستین بار پیش از انقلاب بازداشت شد، اما طولانی‌ترین دوران حبس او به دههٔ ۱۳۶۰ بازمی‌گردد که نزدیک به چهار سال و هفت ماه از عمرش را، بدون محاکمهٔ رسمی، در زندان‌های جمهوری اسلامی به سر برد.

او بعدها تجربهٔ آن سال‌ها را در کتاب «خاطرات زندان» روایت کرد؛ اثری که تصویری کم‌سابقه از زندگی روزمرهٔ زندانیان سیاسی و مناسبات قدرت در زندان‌های دههٔ ۶۰ ارائه می‌دهد.

پارسی‌پور در همان دوران زندان نگارش «طوبا و معنای شب» را آغاز کرد؛ رمانی بلند که پس از آزادی از زندان آن را بازنویسی کرد و در سال ۱۳۶۸ منتشر شد و با وجود ممنوعیت‌های بعدی، به یکی از پرفروش‌ترین رمان‌های فارسی بدل شد.

این رمان سرگذشت زنی به نام طوبا را در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران از اواخر دورهٔ قاجار تا پس از کودتای ۲۸ مرداد روایت می‌کند و بسیاری آن را مهم‌ترین اثر پارسی‌پور می‌دانند.

«زنان بدون مردان»؛ شکستن یکی از بزرگ‌ترین تابوها

اگر «طوبا و معنای شب» بلندپروازانه‌ترین اثر پارسی‌پور بود، «زنان بدون مردان» بی‌شک مشهورترین اثر اوست.

این رمان کوتاه که در فضای پس از کودتای ۲۸ مرداد می‌گذرد، زندگی پنج زن را روایت می‌کند که هر یک به شکلی از سلطهٔ مردسالارانه، خشونت یا محدودیت‌های اجتماعی می‌گریزند و در باغی گرد هم می‌آیند؛ باغی که به نمادی از امکان رهایی بدل می‌شود.

پارسی‌پور با بهره‌گیری از رئالیسم جادویی، اسطوره، فولکلور ایرانی و روایت‌های نمادین، دربارهٔ موضوعاتی نوشت که در فضای رسمی پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ به هیچ وجه تحمل نمی‌شد؛ بکارت، میل جنسی زنان، استقلال فردی و حق انتخاب زنان.

انتشار این کتاب نه‌تنها به توقیف آن انجامید بلکه بازداشت دوبارهٔ او را هم در پی داشت. سال‌ها بعد، شیرین نشاط فیلمی بر اساس این رمان ساخت؛ فیلمی که جایزهٔ شیر نقره‌ای بهترین کارگردانی جشنوارهٔ ونیز را برای او به همراه آورد و بار دیگر توجه جهانیان را به اثر پارسی‌پور جلب کرد.

نویسنده‌ای که از تابو نمی‌ترسید

شهرنوش پارسی‌پور همواره تأکید می‌کرد که یکی از انگیزه‌های اصلی‌اش برای نوشتن «زنان بدون مردان»، شکستن سکوت دربارهٔ مفهوم بکارت بوده است.

او در گفت‌وگویی که هم‌زمان با نامزدی این اثر در فهرست اولیهٔ جایزهٔ بین‌المللی بوکر منتشر شد، گفت در نوجوانی به دلیل ناآگاهی از بدن خود تا مدتی تصور می‌کرده دیگر باکره نیست و همین تجربهٔ شخصی او را به این نتیجه رساند که باید دربارهٔ موضوعاتی بنویسد که جامعه از سخن گفتن دربارهٔ آن‌ها پرهیز می‌کند.

به‌گفتۀ او: «می‌خواستم دخترهای دیگر آن رنج را تجربه نکنند.»

در آثار پارسی‌پور، بدن زن نه موضوعی حاشیه‌ای، بلکه یکی از میدان‌های اصلی کشمکش میان سنت، مذهب، قدرت و آزادی است. منتقدان ادبی بارها اشاره کرده‌اند که او از نخستین نویسندگان ایرانی بود که تابوهای مربوط به جنسیت و بدن زن را به شکلی آشکار و بی‌پروا وارد ادبیات داستانی فارسی کرد.

تبعید و ادامهٔ نوشتن

در میانهٔ دههٔ ۱۳۷۰، پس از سال‌ها فشار امنیتی و ممنوعیت انتشار آثارش، پارسی‌پور ایران را ترک کرد و مقیم آمریکا شد. اگرچه بیشتر آثار مهمش را پیش از مهاجرت خلق کرده بود، اما او در تبعید هم به نوشتن و قلم‌زدن ادامه داد و آثاری چون «بر بال باد نشستن»، «آداب صرف چای در حضور گرگ»، «عقل آبی»، «شیوا» و «آسیه در میان دو دنیا» را منتشر کرد.

او همچنین به حوزهٔ ترجمه هم وارد شد و آثاری از جمله کتاب‌هایی دربارهٔ تاریخ و فرهنگ چین و رمان «صخرهٔ تانیوس» نوشتهٔ امین معلوف را به فارسی برگرداند.

او در سال‌های اقامت در آمریکا مدتی با برنامهٔ نویسندگان بین‌المللی دانشگاه براون همکاری کرد و در سال ۲۰۱۰ دکترای افتخاری این دانشگاه را دریافت کرد. پارسی‌پور همچنین برندهٔ جایزهٔ هلمن-همت برای نویسندگان تحت آزار و از دریافت‌کنندگان شمار دیگری از جوایز بین‌المللی ادبی و حقوق بشری بود.

مخالف حکومت اما موافق تغییر از درون

پارسی‌پور تا پایان عمر از منتقدان سرسخت سانسور، حکومت دینی و محدودیت‌های تحمیل‌شده بر زنان در جمهوری اسلامی باقی ماند، اما در عین حال بر این باور بود که تغییر سیاسی باید به دست خود ایرانیان رقم بخورد.

او در یکی از آخرین گفت‌وگوهایش گفته بود: «زنان ایران باعث سقوط جمهوری اسلامی خواهند شد.»

به باور او، تغییرات عمیقی که در نگرش و شیوهٔ زندگی زنان ایرانی پدید آمده، مهم‌ترین نیروی تحول اجتماعی در ایران است.

میراث ماندگار شهرنوش پارسی‌پور

تأثیر شهرنوش پارسی‌پور را نمی‌توان تنها با شمار کتاب‌ها یا ترجمه‌های آثارش سنجید. او به نسلی از نویسندگان زن ایرانی جسارت داد تا دربارهٔ موضوعاتی بنویسند که پیش‌تر ناگفتنی تلقی می‌شد؛ از بدن و میل جنسی گرفته تا خشونت، قدرت، دین و آزادی.

در تاریخ ادبیات فارسی، نام او در کنار نویسندگانی قرار دارد که داستان‌نویسی معاصر ایران را دگرگون کردند. اما آن‌چه پارسی‌پور را از بسیاری از هم‌نسلانش متمایز می‌کند، آمادگی او برای پرداختن به ممنوعه‌ترین موضوعات، حتی به بهای زندان، سانسور و تبعید بود.

از همین رو، با وجود ممنوعیت رسمی، کتاب‌های او سال‌ها به‌صورت زیرزمینی در ایران دست‌به‌دست شد و بر نسل‌های متوالی از نویسندگان و خوانندگان ایرانی اثر گذاشت. این میراثی ماندگار است که با درگذشت او نیز زنده خواهد ماند

الهام زراعت پیشه، وکیل دادگستری به حبس و مجازات تکمیلی محکوم شد

۱۲ تیر ۱۴۰۵-هرانا

خبرگزاری هرانا – الهام زراعت پیشه، وکیل دادگستری توسط شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز به شش سال حبس، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و ابطال گذرنامه محکوم شد.

به گزارش خبرگزای هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، الهام زراعت پیشه به حبس و مجازات تکمیلی محکوم شد. براساس رای صادره شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز خانم زراعت پیشه از بابت اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی به پنج سال حبس و از بابت اتهام تبلیغ علیه نظام به یک سال حبس و ممنوعیت خروج از کشور و ابطال گذرنامه به مدت دو سال محکوم شده است.

این وکیل دادگستری در تاریخ ۱۴ اردیبهشت‌ماه سال جاری، در محدوده دادسرای اجرای احکام شیراز بازداشت شده است.

الهام زراعت پیشه، وکیل دادگستری و عضو کانون وکلای استان فارس، پیشتر نیز به واسطه فعالیت های خود سابقه برخورد قضایی و بازداشت را داشته است.

ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی به اعدام محکوم شد

۱۲ تیر ۱۴۰۵-هرانا

خبرگزاری هرانا – ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی ۲۴ ساله محبوس در زندان اوین، با حکم قاضی ابوالقاسم صلواتی از بابت اتهام بغی به اعدام محکوم شد.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی به اعدام محکوم شد. بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، این حکم توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی صادر شده است. خانم فلاحی با استناد به ماده ۲۸۷ قانون مجازات اسلامی از بابت اتهام بغی از طریق عضویت در گروه‌های مخالف نظام و اقدام مسلحانه به اعدام محکوم شد.

ارغوان فلاحی پس حمله اسرائیل به زندان اوین در خردادماه ۱۴۰۴، ابتدا به زندان تهران بزرگ و سپس به زندان قرچک ورامین انتقال یافته بود. وی سپس مجددا به زندان اوین بازگردانده شد.

پیشتر یک منبع مطلع در خصوص وضعیت این متهم سیاسی، به هرانا گفته بود: “خانم فلاحی پس از بازداشت مدتی را در بندهای ۲۰۹ و ۲۴۱ زندان اوین، تحت نظر حفاظت اطلاعات قوه قضائیه، در بازداشت به‌سر برد. وی در این مدت تحت شکنجه‌های شدید روانی قرار داشته و تلاش‌هایی برای اخذ اعترافات اجباری از او در ارتباط با ترور دو قاضی محمد مقیسه و علی رایزنی صورت گرفته است.”

ارغوان فلاحی اوایل بهمن ماه ۱۴۰۳، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به بازداشتگاه وزارت اطلاعات موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد.

خانم فلاحی، پیش از این نیز به همراه پدرش در آبان ماه ۱۴۰۱، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و چندی بعد به زندان اوین انتقال یافت. سپس توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری از بابت اتهامات اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام به دو سال حبس، محکوم شده بود. او پس از اتمام دوران محکومیت از زندان اوین آزاد شده بود.