اعتراضات سراسری دی‌ماه۱۴۰۴ برای بخشی از جامعه ورزش ایران، با کشته‌شدن، بازداشت و صدور احکام سنگین قضایی همراه بود.
برخی از ورزشکارانی که از رشته‌های فوتبال، کشتی، ورزش‌های رزمی و کوهنوردی در میان معترضان حضور داشتند با شلیک نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان باختند و گروهی پرتعداد نیز بازداشت شدند. حالا با گذشت نزدیک به ۹ ماه از همان اعتراضات، تعدادی از ورزشکاران بازداشت‌شده همچنان با خطر اجرای حکم اعدام روبه‌رو هستند.
«ایران‌وایر» پیش‌تر در گزارش‌های اختصاصی خود، روایت کشته‌شدن چند ورزشکار در جریان این اعتراضات را منتشر کرده بود. «مهدی لواسانی»، مربی ۳۵ ساله فوتبال پایه، شامگاه ۱۸دی۱۴۰۴ در محله دردشت تهران با شلیک گلوله جنگی کشته شد. خانواده او برای تحویل گرفتن پیکرش با فشار نیروهای امنیتی مواجه شدند.
«سجاد رحیمی»، قهرمان سابق هاپکیدوی نوجوانان ایران، مربی بدنسازی و معلم هنرستان، روز ۱۹دی۱۴۰۴ در مرودشت هدف گلوله قرار گرفت. او پیش از رسیدن به بیمارستان جان باخت. «امیرعلی زارعی»، قهرمان سابق تکواندو و مربی ورزش‌های رزمی نیز روز ۱۸دی در محله مجیدیه تهران کشته شد.
ابعاد سرکوب ورزشکاران، به روایت سازمان «حقوق بشر برای ورزش»، بسیار گسترده‌تر از این موارد است. «زهره عبدالله‌خانی»، عضو هیات‌رییسه این سازمان و عضو سابق تیم ملی یخ‌نوردی زنان ایران، در همایش آزادی دانشگاهی ۲۰۲۶ در برلین اعلام کرد که دست‌کم ۲۱۷ ورزشکار در اعتراضات دی‌ماه با شلیک مستقیم کشته و بیش از ۱۰۰ ورزشکار دیگر بازداشت شده‌اند.
«زهره عبدالله‌خانی» دارای دکترای سیاست‌های بین‌المللی ورزش از دانشگاه جنوب شرقی نروژ و کارشناسی ارشد مدیریت جهانی ورزش از دانشگاه ملی سئول است. او در سال‌های اخیر درباره حقوق ورزشکاران زندانی، شکنجه و احکام اعدام فعالیت کرده و از سکوت کمیته بین‌المللی المپیک و فدراسیون‌های جهانی در برابر سرکوب ورزشکاران ایرانی انتقاد کرده است.
سازمان «حقوق بشر برای ورزش» پیش‌تر درباره خطر اعدام دست‌کم هفت ورزشکار هشدار داده بود. اکنون «زهره عبدالله‌خانی» در اطلاعات تازه‌ای که در اختیار ایران‌وایر قرار داده، مشخصات هشت ورزشکار محکوم به اعدام را اعلام کرده است. این فهرست شامل ورزشکارانی می‌شود که برخی در اعتراضات دی۱۴۰۴ بازداشت شده‌اند و شماری دیگر از سال‌های گذشته در زندان به سر می‌برند.
علی پیشه‌ورزاده؛ دروازه‌بان واترپلو و دادگاه پنج‌دقیقه‌ای
«علی پیشه‌ورزاده»، ۲۸ ساله، شناگر و بازیکن سابق واترپلو اهل گیلان است که در جریان اعتراضات دی۱۴۰۴ بازداشت شد. او سابقه دروازه‌بانی تیم واترپلوی چوکا گیلان، حضور در مسابقات استانی و کشوری و فعالیت به عنوان نجات‌غریق را دارد.
سازمان حقوق بشر برای ورزش اعلام کرده که شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی «محمدعلی درویش‌گفتار»، این ورزشکار را به اعدام محکوم کرده است.
بر اساس گزارش اختصاصی ایران‌وایر، «علی پیشه‌ورزاده» پس از بازداشت به زندان لاکان رشت انتقال یافت. یک منبع مطلع گفته جلسه محاکمه او تنها پنج دقیقه طول کشیده است.
رسانه‌های حکومتی فیلمی از اعترافات منتسب به این ورزشکار منتشر کردند و او را به مشارکت در آتش‌زدن چند ساختمان متهم ساختند. با این حال، ایران‌وایر گزارش داده که «علی پیشه‌ورزاده» در بخش‌های منتشرشده این فیلم، آتش‌زدن ساختمان‌ها را تایید نکرده است.
زندانیانی که او را در درمانگاه زندان لاکان دیده‌اند، از آثار ضرب‌وجرح بر بدن و لرزش مداوم پاهای این ورزشکار خبر داده‌اند.
مریم هداوند سیری؛ کوهنورد و مادر دو فرزند
«مریم هداوند سیری»، کوهنورد ۴۲ ساله و مادر دو فرزند، ساکن پاکدشت استان تهران است. او در جریان اعتراضات دی۱۴۰۴ بازداشت شد و در فروردین یا اردیبهشت۱۴۰۵، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی «ایمان افشاری» برای او حکم اعدام صادر کرد.
نام این ورزشکار در پرونده آتش‌سوزی مسجد سیدالشهدا پاکدشت مطرح شده؛ پرونده‌ای که به کشته‌شدن دو نفر ارتباط دارد.
خبرگزاری هرانا گزارش داده که «مریم هداوند سیری» پس از بازداشت به بند زنان زندان اوین منتقل شد و در روند رسیدگی قضایی از دسترسی به وکیل مستقل محروم ماند.او پیش از بازداشت مسوولیت هیات کوهنوردی شهرستان پاکدشت را بر عهده داشت.
پرونده این ورزشکار پس از اعتراض به حکم اعدام، برای رسیدگی به شعبه نهم دیوان عالی کشور ارجاع شده است.
نام او در برخی گزارش‌های رسانه‌ای «مهتاب هداوند سیری» نیز ثبت شده، اما سازمان حقوق بشر برای ورزش از نام «مریم هداوند سیری» استفاده کرده است.
ترانه رحیمی؛ سوارکار محکوم به اعدام و خواهر دوقلوی زندانی
«ترانه رحیمی»، ۲۰ ساله، ورزشکار رشته سوارکاری و مربی اسب اهل استان اصفهان، روز ۱۸دی۱۴۰۴ بازداشت شد.
بر اساس اطلاعات سازمان حقوق بشر برای ورزش، شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان روز ۹شهریور۱۴۰۵ حکم اعدام او را صادر کرده است.
«ترانه رحیمی» همراه با خواهر دوقلوی خود، «رومینا رحیمی»، در پرونده موسوم به «میدان شهدای اصفهان» محاکمه شد؛ پرونده‌ای که ۱۶ متهم دارد و برای ۱۰ نفر از آنها حکم اعدام صادر شده است.
دادگاه علاوه بر اعدام، «ترانه رحیمی» را به ۱۱ سال زندان و خواهر دوقلوی او را به ۲۵ سال حبس محکوم کرده است.
خانواده این دو خواهر از شکنجه و اخذ اعترافات اجباری خبر داده‌اند. «مسعود نورمحمدی»، پسرعموی آنها، در گفت‌وگو با رادیوفردا گفته مدرکی علیه این دو خواهر وجود ندارد.
گزارش‌های حقوق بشری همچنین از محرومیت «ترانه رحیمی» از خدمات درمانی و نگرانی درباره آسیب‌های جسمی او حکایت دارند.
سازمان حقوق بشر برای ورزش در نامه‌ای سرگشاده به فدراسیون جهانی سوارکاری و فدراسیون سوارکاری آسیا، خواستار اقدام فوری این دو نهاد برای حفاظت از جان «ترانه رحیمی» شده است.
