تهدید، مزاحمت و خشونت علیه زنان و اهمیت رسیدگی موثر به گزارشهای تهدید موضوع مهمی است. بر اساس بررسیهایی که «ایرانوایر» در چند سال گذشته با واکاوی پروندههایی که قربانیان آن زنان تحت خشونت جنسیتی بودهاند الگوی مشخصی از بیتفاوتی نهادهای مسوول و تامین کننده امنیت و قوه قضاییه مشاهده میشود.
آخرین نمونه از این سهلانگاری و بیاهمیت انگاری تهدیدهای جانی علیه زنان به قتل «پروین علادینی» منجر شد. ظرف یکروز شبکههای اجتماعی و رسانههای محلی سرشار شد از تصویر او، کارشناس یکی از دفاتر بیمه ایران در مسجدسلیمان که به دست مردی که مدعی بود «عاشق» و خواهان زندگی مشترک با اوست کشته شد.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایرانوایر پروین علادینی متولد سال ۱۳۷۳ بود. او قربانی کودکهمسری بود. سالها پیش برخلاف میل خود و تحت فشار خانواده با مردی ازدواج کرد و مدت کوتاهی پس از ازدواج، صاحب دختری شد. زندگی مشترک او اما به دلیل اعتیاد شدید همسرش با مشکلات فراوانی روبهرو بود.پروین پس از تحمل سالها سختی، با حمایت مادر و برادرش موفق شد از همسرش جدا شود. او بدون دریافت مهریه یا سایر حقوق مالی، تنها حضانت دختر خردسالش را میخواست. حضانت فرزند را گرفت و قدم به راهی تازه برای ساختن آینده خود و دخترش گذاشت.نزدیکانش به ایرانوایر گفتهاند پروین برای تامین هزینههای زندگی، طلاهای خود را فروخت و با حمایت خانواده، موفق شد خانه کوچکی را اجاره کند. همزمان تلاش کرد تا بتواند شغل مناسبی بیاید و در نهایت موفق شد بهعنوان کارشناس بیمه مشغول به کار شود.
پروین زنی پرتلاش و شریف بود. اطرافیانش میگویند با وجود خواستگاران بسیار تمام تمرکز خود را برای مراقبت از فرزندش گذاشته بود و تصمیمی برای ازدواج مجدد نداشت اما دو سال قبل یکی از مشتریان دفتر بیمه محل کارش، به پروین ابراز علاقه کرد و گفت که دلش میخواهد زندگی تازهای با پروین آغاز کند.
پاسخ پروین اما همچنان «نه» بود اما مرد دست از اصرار نکشید. به همکاران پروین گفت با او صحبت کنند، مسوول دفتر بیمه را واسطه کرد و به اشکال مختلف امنیت پروین را مختل میکرد.
با ادامه مخالفتها، رفتار مرد دیگر شبیه کسی که عاشق و خواهان کسی است نبود. او به یک مزاحم و تعقیبکننده همیشگی پروین تبدیل شد. بارها و بارها او را تهدید کرده بود که اگر با درخواست ازدواجش موافقت نکند جانش را خواهد گرفت.
پروین ناچار شد برای دفع مزاحمتها موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری کند و شکایتی با اتهام مزاحمت و تهدید به ثبت رساند. دادگاه پس از بررسی مستندات، دستور بازداشت متهم را صادر کرد. با این حال، او پس از مدت کوتاهی با قرار وثیقه آزاد شد.
مشخص نیست چگونه مرد مزاحم و خواستگار سابق یک قبضه اسلحه کمری تهیه کرده اما بامداد سهشنبه ۱۶تیرماه و حوالی ساعت سه صبح، او به منزل پروین مراجعه کرد. گفته میشود پس از شکستن درِ ورودی، وارد خانه شد؛ خانهای که در آن زمان تنها پروین و دختر ۱۲ سالهاش در آن حضور داشتند. همسایهها که با شنیدن صدای شکستن در از خواب بیدار شده بودند، به پلیس زنگ زدند اما پیش از رسیدن نیروها صدای شلیک چند گلوله شنیده شد.جراحات وارد شده به پروین آنقدر شدید بود که او به بیمارستان نرسید و در همان جا مقابل چشمان وحشتزده دختر نوجوانش جان باخت. متهم پس از حضور نیروهای انتظامی خود را تسلیم کرد و در محل بازداشت شد. بدن بیجان پروین نیز برای انجام بررسیهای قانونی و تعیین جزییات پرونده به پزشکی قانونی منتقل شد.
زنی دیگر همین حالا در خطر است
«همسر سابق خواهرم من و او و فرزندانمان و همه دیگر اعضای خانواده را به قتل تهدید میکند تا جایی که ما تا بهحال سهبار مجبور شدهایم محل سکونتمان را تغییر دهیم اما باز هم پیدایمان میکند.»
این پیامی تکاندهنده از سوی زنی است که از مجامع قضایی و پلیس دلبریده و گمان میکند شاید با اطلاعرسانی بشود جلوی فاجعهای که ممکن است به وقوع بپیوندد را بگیرد.
راوی که او را در این گزارش «ستاره» مینامیم زن جوانی است که میگوید در سه سال گذشته خودش و دیگر اعضای خانوادهاش با تهدیدهای جانی از قتل تا اسیدپاشی مواجه بودهاند. بر اساس مدارکی که در اختیار ایرانوایر قرار گرفته، همسر سابق خواهر این زن که با آنها نسبت فامیلی هم دارد، به شکل پیوسته، با ارسال پیامهایی حاوی الفاظ رکیک و ادبیات تجاوز آنها را خطاب قرار داده و تهدید میکند که با تهیه سلاح گرم همه آنها را به قتل خواهد رساند.
ستاره به ایرانوایر میگوید: «همسر سابق خواهرم من را مقصر جدایی میداند. من سالها قبل وقتی خواهرم باردار بود و برای کمک به او رفته بودم توسط این آقا مورد تعرض قرار گرفتم و موضوع را به خانوادهام گفتم و به خواهران دیگرم هشدار دادم که کمتر به خانهاش بروند یا اگر میروند مراقب باشند.»
به گفته ستاره خواهرش تا پیش از این اتفاق از رنجهای زندگی زناشویی خود به خانوادهاش خبر نداده بود اما پس از این اتفاق به آنها گفت که همسرش به شدت شکاک است: «به خواهرم اجازه خروج از خانه نمیداد. درها را قفل میکرد و بسیار خشونتورز بود. مدام در حال تعقیب خواهرم بود. دیگر بعد از ۱۴سال تلاش برای تغییر مردی که هم اعتیاد داشت هم شکاک هم بیکار طاقت نیاورد و وقتی ماجرای تعرض به من هم پیش آمد تصمیم قطعی برای جدایی گرفت.»
با اینهمه مشکلات متعدد پروسه قانونی طلاق را به تعویق انداخت. خواهر ستاره با همه دشواریهایی که در زندگی داشت درس خواند و مستقل شد. دختر نوجوانش را برداشت و با خود برد تا زندگی تازهای را از سر بگیرد. تهدیدها که تشدید شد ستاره، همسرش، خواهر ستاره، مادر خانواده و چند تن دیگر از نزدیکان که به واسطه حمایت از همسر این مرد مورد غضب او قرار گرفتهاند از او شکایت قانونی کردند.
ستاره میگوید: «ما امیدوار بودیم خطرناک بودن این فرد با توجه به اسناد و مدارک برای دادگاه محرز شود. اینطوری پروسه طلاق راحتتر میشد اما با اینهمه با اینکه سه سال از اقدام قضایی ما علیه این فرد میگذرد همچنان بازداشت نشده است. حتی احضار هم نشده تا بابت تهدیدها و آزارهای کلامی پاسخ بدهد.»
حقوق شما:
ممکن است در ذهن بسیاری از مردم چنین باشد که چرا مقامات قضایی نسبت به تهدیدهای مجازی هرچقدر هم جدی باشند واکنشی درخورد و بازدارنده نشان نمیدهند؟
موسی برزین، حقوقدان و مشاور ایرانوایر در امور حقوقی میگوید: «چت و پیامهای تلفنی ادله الکترونیکی محسوب میشود اما موضوع اثبات مطرح است. مثلا اگر کسی از واتساپ پیام ارسال شده باشد صرفا اسکرین شات از پیام آن را اثبات نمیکند. یا باید مقام قضایی تلفن یکی از طرفین را ضبط و بررسی کند یا باید از مثلا شرکت متا چتها را دریافت کرده باشند. ولی بر اساس اسکرین شات دادگاه تصمیم به برخورد نمیگیرد.»
مورد دیگر این است که دادگاه باید جدی بودن تهدید را تشخیص بدهد. به گفته موسی برزین در صورتی مقام قضایی دستور برخورد میدهد که تشخیص دهد این فرد قابلیت انجام چنین تهدیدهایی را دارد. مثلا در این مورد چون هرگز بابت خشونت رفتاری از فرد شکایتی صورت نگرفته احتمالا مجری قانون او را در اجرای تهدید توانا نمیبیند.»
موسی برزین در عین حال تایید میکند که در اختلافات خانوادگی و مشکلات میان زن و شوهرها دادگاهها کمتر تمایل به ورود دارند و جدی نگرفتن همین تهدیدها منجر به قتل و آسیبهای جدی جسمی به زنان میشود.
