۱۴ اسفند ۱۴۰۴-کانون حقوق بشر ایران
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۱۴ اسفندماه ۱۴۰۴ – گزارشهای دریافتی نشان میدهد زندان قرچک در شرایط جنگی با وضعیت بحرانی روبهرو شده است. در پی افزایش حملات، کارکنان اداری و درمانی زندان محل کار خود را ترک کردهاند و زندانیان با کمبود آب آشامیدنی و بلاتکلیفی در امور روزمره مواجه شدهاند. همزمان حقوقدانان تأکید میکنند برای جلوگیری از خطرات احتمالی باید مصوبه ۲۱۱ شورای عالی قضایی اجرا شود.
وضعیت بحرانی در زندان قرچک
بر اساس گزارشهای رسیده، زندان قرچک در روزهای اخیر با شرایطی بسیار دشوار مواجه شده است. با آغاز جنگ و افزایش بمبارانها، نگرانیها درباره امنیت زندانیان در این زندان افزایش یافته است.
گفته میشود بسیاری از کارکنان بخشهای مختلف زندان از جمله کادر درمان، کارکنان بهداری، بخش اداری و حتی گارد زندان محل کار خود را ترک کردهاند. در نتیجه بسیاری از امور مربوط به زندانیان در بلاتکلیفی قرار گرفته است.
نبود کارکنان مسئول باعث شده روند رسیدگی به درخواستها، توزیع امکانات و حتی خدمات درمانی با اختلال جدی مواجه شود. زندانیان در چنین شرایطی با نبود پاسخگویی از سوی مسئولان زندان روبهرو هستند.
کمبود آب آشامیدنی و تعطیلی فروشگاه زندان
یکی از مشکلات جدی در زندان قرچک کمبود آب آشامیدنی است. گزارشها حاکی است که این زندان پیش از شرایط جنگی نیز با مشکل تأمین آب سالم مواجه بوده است.
با تشدید شرایط جنگی، این مشکل شدت بیشتری پیدا کرده است. زندانیان اکنون برای دسترسی به آب آشامیدنی با محدودیتهای جدی روبهرو هستند.
از سوی دیگر فروشگاه زندان نیز فعالیت خود را متوقف کرده است. این موضوع دسترسی زندانیان به اقلام ضروری را با مشکل مواجه کرده و شرایط زندگی آنان را دشوارتر کرده است.
در چنین وضعیتی بسیاری از زندانیان برای تأمین نیازهای اولیه خود با مشکلات جدی مواجه هستند.
شرایط نامناسب بهداشتی و درمانی
پیشتر نیز گزارشهایی درباره وضعیت نامناسب بهداشتی در زندان قرچک منتشر شده بود. این زندان که در ساختمانی با کاربری پیشین مرغداری ایجاد شده، سالهاست با مشکلات ساختاری مواجه است.
گزارشها نشان میدهد آب آشامیدنی ناسالم، غذای بیکیفیت، کمبود تجهیزات پزشکی و نبود تهویه مناسب از جمله مشکلات دائمی این زندان است.
ازدحام شدید در بندها نیز یکی دیگر از مشکلات گزارششده است. بسیاری از زندانیان به دلیل کمبود فضای مناسب ناچارند روی زمین بخوابند.
بهداری زندان نیز به گفته منابع مختلف فاقد تجهیزات پزشکی ضروری است. نبود دستگاههای پایه پزشکی مانند دستگاه فشار خون، تجهیزات اکسیژن یا امکانات معاینه تخصصی از جمله مشکلات مطرحشده در این بخش است.
گزارشها درباره شرایط زنان زندانی
در سالهای گذشته نیز گزارشهایی درباره وضعیت زنان زندانی در زندان قرچک منتشر شده است. در این گزارشها به مشکلات متعدد از جمله نبود امکانات بهداشتی، کمبود خدمات درمانی و شرایط سخت نگهداری زندانیان اشاره شده است.
همچنین گفته شده محصولات مصرفی در فروشگاه زندان با قیمتهایی بسیار بالاتر از قیمت واقعی به زندانیان فروخته میشود.
در کارگاههای زندان نیز زندانیان برای کارهای سخت دستمزدهای بسیار ناچیزی دریافت میکنند که حتی هزینه ابتداییترین نیازهای روزانه را پوشش نمیدهد.
ضرورت اجرای مصوبه ۲۱۱در شرایط جنگی
در شرایط فعلی، حقوقدانان بر ضرورت اجرای مصوبه شماره ۲۱۱ شورای عالی قضایی تأکید میکنند. این مصوبه که در سال ۱۳۶۵ تصویب شده، به وضعیتهای اضطراری ناشی از جنگ اختصاص دارد.
بر اساس این مصوبه، قوه قضاییه موظف است برای حفظ جان زندانیان اقدامات لازم را انجام دهد. این اقدامات میتواند شامل تبدیل قرار تأمین، اعطای آزادی مشروط، پذیرش وثیقه یا کفالت و انتقال زندانیان به مکانهای امن باشد.
مطابق این مقرره، در صورتی که شرایط عادی برای حفظ امنیت زندانیان کافی نباشد، دادسراها میتوانند زندانیان بیخطر را تا زمان رفع وضعیت اضطراری آزاد کنند.
کارشناسان حقوقی تأکید میکنند با توجه به شرایط جنگی و خطرات احتمالی، اجرای این مصوبه یک ضرورت فوری برای حفظ جان زندانیان محسوب میشود.
نقض حقوق بشر در زندان قرچک
وضعیت کنونی زندان قرچک میتواند با اصول بنیادین حقوق بشر در تعارض باشد. استانداردهای بینالمللی تأکید میکنند زندانیان حتی در شرایط بحرانی باید از حداقل حقوق انسانی برخوردار باشند.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: نگهداری زندانیان در شرایط ناامن و بدون تدابیر حفاظتی در زمان جنگ میتواند جان آنان را در معرض خطر قرار دهد.
نقض حق برخورداری از سلامت – ماده ۱۲ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: نبود خدمات درمانی و تجهیزات پزشکی مناسب سلامت زندانیان را تهدید میکند.
نقض حق برخورداری از شرایط انسانی نگهداری – قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان (قواعد ماندلا): کمبود آب آشامیدنی، ازدحام و شرایط بهداشتی نامناسب با این استانداردها مغایرت دارد.
نقض حق دسترسی به آب سالم – ماده ۱۱ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: محرومیت از آب آشامیدنی سالم نقض یکی از حقوق اساسی زندانیان محسوب میشود.
نقض تعهد حفاظت از زندانیان در شرایط اضطراری – مصوبه ۲۱۱ شورای عالی قضایی: اجرا نکردن تدابیر پیشبینیشده برای حفظ جان زندانیان در شرایط جنگی میتواند نقض تعهدات قانونی تلقی شود. با توجه به شرایط موجود در زندان قرچک، نگرانیها درباره امنیت، سلامت و وضعیت انسانی زندانیان در این زندان افزایش یافته است.
