۴ آبان ۱۴۰۵-ایران وایر
بنابر اطلاعاتی که به ایران‌وایر رسیده است، جمع‌آوری و انتشار تصاویر شخصی و خصوصی زنان، این‌بار در شهرهای «جوانرود» و «پاوه» به فاجعه‌هایی انسانی منجر شده است. ایجاد کانال‌های تلگرامی برای انتشار تصاویر زنان و معرفی آنها به‌عنوان «کارگران جنسی» و اتهام‌زنی‌های جنسی، این‌بار در این شهرها قربانی به‌همراه داشته است.
اگرچه بررسی‌های ایران‌وایر نشان می‌دهد که در کانال‌های تلگرامی در میان تصاویر زنان، از تصاویر تعدادی از مردان هم، استفاده شده است، اما گزارش‌ها و اسنادی که به ایران‌وایر رسیده، حاکی از آن است که تعدادی از زنان قربانی این اقدام، تلاش کرده‌اند که به زندگی خود پایان دهند. در میان آنها، دست‌کم یک زن زندگی‌اش پایان یافته است. هویت این زن، نزد ایران‌وایر محفوظ است.
«داکسینگ (Doxxing)» نوعی آزار دیجیتال است که در آن اطلاعات هویتی یا خصوصی افراد، بدون رضایت آنها و معمولا با هدف تهدید، تحقیر، ارعاب، اخاذی یا آسیب‌رساندن به اعتبار و امنیت‌شان، در اینترنت منتشر می‌شود. اقدامی که این‌بار در جوانرود و پاوه صورت گرفته، داکسینگ نام‌گذاری می‌شود که برخی از قربانیان آن هنوز تحت درمان و در بیمارستان بستری هستند.
*********
«در جوانرود، وقتی این کانال‌ها لو رفتند و عکس زنان منتشر شدند، پدر یکی از دخترها، موهای سر دخترش را تراشید»، «خانواده نخواستند که چیزی منتشر شود، برای همین اطلاع‌رسانی هم درست انجام نشد و اخبار مدام ضدونقیض منتشر شدند، دختر را به‌خاک سپردند. خودش زندگی‌اش را تمام کرد.»
این دو نمونه روایت‌ها، مربوط به همین داکسینگ اخیر در جوانرود و پاوه است. بنابر اطلاع ایران‌وایر، بسیاری از خانواده‌ها نیز مقرراتی سخت‌گیرانه برای رفت‌وآمد و ارتباطات فرزندان دختر خود تعیین کرده‌اند؛ همان دخترانی که قربانی انتشار تصاویر خصوصی‌شان شده‌اند. مساله انتشار تصاویر زنان بدون حجاب و استفاده از عباراتی در توصیف آنها که به کارگری جنسی مربوط می‌شود، وسیع‌تر از یک یا دو اتفاق بوده است.
معلمی که در یکی از همین شهرها به تدریس مشغول است، به «ایران‌وایر» می‌گوید: «بعد از انتشار خبر در سطح شهر، اصلا کلاس درس برگزار نشد، فقط مشغول چک کردن کانال‌ها بودیم که مطمئن شویم عکس بچه‌ها یا خانواده‌های خودمان منتشر نشده باشد. مدام در تماس با خانواده‌ها بودیم که اگر مساله‌ای پیش آمد، چطور برخورد کنند. عکس مردها هم منتشر شده، اما مردی اقدام به پایان دادن زندگی‌اش نکرده، تعداد دخترانی که چنین کردند اما زیاد است. مردم در شهر به ماجرا مشکوک هستند. به‌نظرشان مساله بیشتر از اقدام یک انسان روانی است.»
مشابه این تحلیل را در استان‌های دیگر هم شنیده‌ایم. شهروندان و حتی روزنامه‌نگارانی که در استان‌های مختلف در مواجهه با اخبار انتشار تصاویر زنان به‌سبک داکسینگ، حتی پای حکومت را به‌میان می‌آورند و به‌دنبال اقدامی هدفمند هستند. اگرچه شواهدی برای این مساله وجود ندارد، اما نبود اطلاع‌رسانی شفاف، فقدان اقدامی جدی از سوی نهادهای ناظر در کنار تمرکز حکومت بر مساله «حجاب» و «آرایش» زنان، دست‌دردست سنت‌های جاری در بسیاری از خانواده‌ها و مناطق، در نهایت به قربانی شدن زنان ختم می‌شود. اگر برخوردی هم با عاملان صورت بگیرد، اطلاع‌رسانی شفاف و دقیق انجام نمی‌شود. از سوی دیگر، اطلاع‌رسانی درباره پایان بخشیدن خودخواسته به زندگی هم، از خط قرمزهای نانوشته رسانه‌های رسمی است. در حالی‌که سند رسمی سازمان جهانی بهداشت درباره چگونگی اخبار مربوط به خودکشی به‌صراحت توضیح می‌دهد که با اطلاع‌رسانی مسوولانه بخشی از پیشگیری است و می‌تواند به کاهش این موارد کمک کند.
در کنار روایت‌هایی که به ایران‌وایر رسیده است، اسنادی هم در اختیار ما قرار گرفته است که نشان می‌دهد زنان دیگری هم از شهرهای جوانرود و پاوه، بعد از انتشار تصاویرشان در کانال‌های تلگرامی به‌روش‌های گوناگون تلاش کرده‌اند که زندگی خود را پایان دهند. منابع ایران‌وایر از شمار دست‌کم ۲۰ زن که دست به این اقدام زده‌اند، خبر می‌دهند.
این مساله به شبکه‌های اجتماعی هم کشیده شده است. از جمله «سعید سوزنگر» مدرس شبکه و امنیت با انتشار پستی در صفحه خود در شبکه‌های مجازی، با اشاره به شهر پاوه و جوانرود نوشت: «کانال‌های انتشار عکس و فیلم‌های خصوصی در پاوه به جاهای سیاهی کشیده شده، تا امروز ۷-۸ مورد خودکشی داشتن که آخرینشون دیروز یک دختر ۲۷ ساله در شهرستان جوانرود به زندگیش پایان داد. برای بستن کانال ها به کمک‌تون نیاز دارم. خواهش میکنم بی‌تفاوت نباشید.» او همچنین در کانال تلگرامی خود، توضیح داد که چطور کاربران می‌توانند در بستن کانال‌هایی که جان زنان را به‌خطر انداخته‌اند، کمک کنند.
ایران‌وایر تایید می‌کند که زن ۲۷ساله مورد اشاره سعید سوزنگر، طبق اسناد و اطلاعات ما، به زندگی‌اش پایان داده است. بنابر بررسی‌های ایران‌وایر، در ارتباط با کانال تلگرامی که تصاویر زنان شهرهای «کرمانشاه» را منتشر کرده است تلاش برای مسدودسازی کانال انجام شده و کانال اصلی از دسترس خارج شده است، اما در کم‌تر از ۲۴ ساعت، بیش از چهار کانال تلگرامی با نام و محتوای مشابه کانال اصلی باز شده و صدها نفر به آن پیوسته‌اند. همچنین اقدام موثری از سوی نهادهای ناظر در این خصوص انجام نشده یا اطلاع‌رسانی نشده است.
در تابستان گذشته، نمونه دیگری از این نوع داکسینگ و قربانی‌های آن اتفاق افتاده بود. در آن نمونه، زنان استان «لرستان» مورد اخاذی و اتهام‌جنسی قرار گرفته بودند. دست‌کم دو زن از میان قربانیان این آزارگری دیجیتال، به زندگی‌شان پایان دادند.
در آن زمان، یکی از کنش‌گران حوزه زنان در لرستان به روزنامه شرق گفته بود که انتشار تصویر زنان در برخی شهرهای استان می‌تواند پیامدهای سنگینی برای آنها داشته باشد. به گفته او، بسیاری از زنان به دلیل محدودیت‌های خانوادگی حتی بدون اطلاع اعضای خانواده در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند و انتشار تصاویرشان ممکن است آنها را با تهدیدهای جدی روبه‌رو کند. او همچنین می‌گوید پس از انتشار تصاویر در این کانال‌ها، بسیاری از زنان عکس پروفایل خود را از پیام‌رسان‌ها حذف کرده یا حساب‌های کاربری‌شان را غیرفعال کرده‌اند.
یکی از کنش‌گران حقوق‌بشری اهل لرستان هم در گفت‌وگو با ایران‌وایر گفته بود: «وقتی پیگیری کردیم، با برخورد متعصبانه خانواده‌ها روبه‌رو شدیم. برخی به ما گفتند که دست از پیگیری بردارید، این دختران در حال حاضر از سوی خانواده‌های‌شان تحت فشار قرار دارند و اگر خودشان به زندگی‌شان پایان ندهند، پدر یا برادرشان اقدام می‌کنند!»
