فریاد با آگاهی

۱۴۰۴-۱۲-۱۸

برنامه شماره ۷۰۱ رادیو هفتگی اینترنتی کانون دفاع از حقوق بشر در ایران

https://radio.bashariyat.org/?p=7948

زندان قرچک در وضعیت بحرانی؛ کمبود آب آشامیدنی و بلاتکلیفی زندانیان در سایه جنگ

۱۴ اسفند ۱۴۰۴-کانون حقوق بشر ایران

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۱۴ اسفند‌ماه ۱۴۰۴ – گزارش‌های دریافتی نشان می‌دهد زندان قرچک در شرایط جنگی با وضعیت بحرانی روبه‌رو شده است. در پی افزایش حملات، کارکنان اداری و درمانی زندان محل کار خود را ترک کرده‌اند و زندانیان با کمبود آب آشامیدنی و بلاتکلیفی در امور روزمره مواجه شده‌اند. هم‌زمان حقوقدانان تأکید می‌کنند برای جلوگیری از خطرات احتمالی باید مصوبه ۲۱۱ شورای عالی قضایی اجرا شود.

وضعیت بحرانی در زندان قرچک

بر اساس گزارش‌های رسیده، زندان قرچک در روزهای اخیر با شرایطی بسیار دشوار مواجه شده است. با آغاز جنگ و افزایش بمباران‌ها، نگرانی‌ها درباره امنیت زندانیان در این زندان افزایش یافته است.

گفته می‌شود بسیاری از کارکنان بخش‌های مختلف زندان از جمله کادر درمان، کارکنان بهداری، بخش اداری و حتی گارد زندان محل کار خود را ترک کرده‌اند. در نتیجه بسیاری از امور مربوط به زندانیان در بلاتکلیفی قرار گرفته است.

نبود کارکنان مسئول باعث شده روند رسیدگی به درخواست‌ها، توزیع امکانات و حتی خدمات درمانی با اختلال جدی مواجه شود. زندانیان در چنین شرایطی با نبود پاسخ‌گویی از سوی مسئولان زندان روبه‌رو هستند.

کمبود آب آشامیدنی و تعطیلی فروشگاه زندان

یکی از مشکلات جدی در زندان قرچک کمبود آب آشامیدنی است. گزارش‌ها حاکی است که این زندان پیش از شرایط جنگی نیز با مشکل تأمین آب سالم مواجه بوده است.

با تشدید شرایط جنگی، این مشکل شدت بیشتری پیدا کرده است. زندانیان اکنون برای دسترسی به آب آشامیدنی با محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند.

از سوی دیگر فروشگاه زندان نیز فعالیت خود را متوقف کرده است. این موضوع دسترسی زندانیان به اقلام ضروری را با مشکل مواجه کرده و شرایط زندگی آنان را دشوارتر کرده است.

در چنین وضعیتی بسیاری از زندانیان برای تأمین نیازهای اولیه خود با مشکلات جدی مواجه هستند.

شرایط نامناسب بهداشتی و درمانی

پیش‌تر نیز گزارش‌هایی درباره وضعیت نامناسب بهداشتی در زندان قرچک منتشر شده بود. این زندان که در ساختمانی با کاربری پیشین مرغداری ایجاد شده، سال‌هاست با مشکلات ساختاری مواجه است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد آب آشامیدنی ناسالم، غذای بی‌کیفیت، کمبود تجهیزات پزشکی و نبود تهویه مناسب از جمله مشکلات دائمی این زندان است.

ازدحام شدید در بندها نیز یکی دیگر از مشکلات گزارش‌شده است. بسیاری از زندانیان به دلیل کمبود فضای مناسب ناچارند روی زمین بخوابند.

بهداری زندان نیز به گفته منابع مختلف فاقد تجهیزات پزشکی ضروری است. نبود دستگاه‌های پایه پزشکی مانند دستگاه فشار خون، تجهیزات اکسیژن یا امکانات معاینه تخصصی از جمله مشکلات مطرح‌شده در این بخش است.

گزارش‌ها درباره شرایط زنان زندانی

در سال‌های گذشته نیز گزارش‌هایی درباره وضعیت زنان زندانی در زندان قرچک منتشر شده است. در این گزارش‌ها به مشکلات متعدد از جمله نبود امکانات بهداشتی، کمبود خدمات درمانی و شرایط سخت نگهداری زندانیان اشاره شده است.

همچنین گفته شده محصولات مصرفی در فروشگاه زندان با قیمت‌هایی بسیار بالاتر از قیمت واقعی به زندانیان فروخته می‌شود.

در کارگاه‌های زندان نیز زندانیان برای کارهای سخت دستمزدهای بسیار ناچیزی دریافت می‌کنند که حتی هزینه ابتدایی‌ترین نیازهای روزانه را پوشش نمی‌دهد.

ضرورت اجرای مصوبه ۲۱۱در شرایط جنگی

در شرایط فعلی، حقوقدانان بر ضرورت اجرای مصوبه شماره ۲۱۱ شورای عالی قضایی تأکید می‌کنند. این مصوبه که در سال ۱۳۶۵ تصویب شده، به وضعیت‌های اضطراری ناشی از جنگ اختصاص دارد.

بر اساس این مصوبه، قوه قضاییه موظف است برای حفظ جان زندانیان اقدامات لازم را انجام دهد. این اقدامات می‌تواند شامل تبدیل قرار تأمین، اعطای آزادی مشروط، پذیرش وثیقه یا کفالت و انتقال زندانیان به مکان‌های امن باشد.

مطابق این مقرره، در صورتی که شرایط عادی برای حفظ امنیت زندانیان کافی نباشد، دادسراها می‌توانند زندانیان بی‌خطر را تا زمان رفع وضعیت اضطراری آزاد کنند.

کارشناسان حقوقی تأکید می‌کنند با توجه به شرایط جنگی و خطرات احتمالی، اجرای این مصوبه یک ضرورت فوری برای حفظ جان زندانیان محسوب می‌شود.

نقض حقوق بشر در زندان قرچک

وضعیت کنونی زندان قرچک می‌تواند با اصول بنیادین حقوق بشر در تعارض باشد. استانداردهای بین‌المللی تأکید می‌کنند زندانیان حتی در شرایط بحرانی باید از حداقل حقوق انسانی برخوردار باشند.

نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: نگهداری زندانیان در شرایط ناامن و بدون تدابیر حفاظتی در زمان جنگ می‌تواند جان آنان را در معرض خطر قرار دهد.

نقض حق برخورداری از سلامت – ماده ۱۲ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: نبود خدمات درمانی و تجهیزات پزشکی مناسب سلامت زندانیان را تهدید می‌کند.

نقض حق برخورداری از شرایط انسانی نگهداری – قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان (قواعد ماندلا): کمبود آب آشامیدنی، ازدحام و شرایط بهداشتی نامناسب با این استانداردها مغایرت دارد.

نقض حق دسترسی به آب سالم – ماده ۱۱ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: محرومیت از آب آشامیدنی سالم نقض یکی از حقوق اساسی زندانیان محسوب می‌شود.

نقض تعهد حفاظت از زندانیان در شرایط اضطراری – مصوبه ۲۱۱ شورای عالی قضایی: اجرا نکردن تدابیر پیش‌بینی‌شده برای حفظ جان زندانیان در شرایط جنگی می‌تواند نقض تعهدات قانونی تلقی شود. با توجه به شرایط موجود در زندان قرچک، نگرانی‌ها درباره امنیت، سلامت و وضعیت انسانی زندانیان در این زندان افزایش یافته است.

رویا رئیسی و پریسا صدیقی از زندان چابهار آزاد شدند

۱۳ اسفند ۱۴۰۴-هرانا

خبرگزاری هرانا – رویا رئیسی و پریسا صدیقی، دو شهروند ساکن چابهار که در رابطه با اعتراضات دی ماه بازداشت شده بودند، امروز از زندان این شهر آزاد شدند.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از رسانک، رویا رئیسی و پریسا صدیقی از زندان آزاد شدند.

بر اساس این گزارش، آزادی این دو زن بازداشت‌شده امروز چهارشنبه ۱۳ اسفند ماه، از زندان چابهار صورت گرفته است. پیشتر مرجع قضایی برای آزادی این دو شهروند تقاضای ضامن کرده بود. گفته می‌شود که پرونده این افراد به شعبه شش بازپرسی زاهدان ارسال شده است.

خانم‌ها رئیسی و صدیقی در شامگاه ۱۸ دی‌ ماه و در جریان اعتراضات چابهار، توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت و سپس به زندان این شهر منتقل شده بودند.

رویا رئیسی، ۲۶ ساله، فرزند گل‌محمد و پریسا صدیقی، حدودا ۲۶ ساله، فرزند لطیف و مادر یک دختر خردسال، هر دو ساکن چابهار هستند. گفتنی است که پریسا از بلاگرهای شهر چابهار و زمینه خدمات زیبایی شاغل بوده و سرپرستی دختر هشت ساله اش را برعهده دارد. رویا نیز تنها نان آور خانه بوده و مسئولیت رسیدگی به پدر و مادر مسن خود را برعهده دارد.

در این گزارش به عناوین اتهامات مطروحه علیه این شهروندان و جزئیات فرآیند آزادی آنها اشاره ای نشده است. لازم به ذکر است که تجمعات و اعتصابات کسبه و بازاریان از روز یکشنبه ۷ دی‌ماه در تهران آغاز شد و پس از دو روز، دامنه آن از بازارها و مراکز تجاری فراتر رفت. این اعتراضات با پیوستن دانشجویان، شهروندان و اقشار مختلف اجتماعی، به یکی از گسترده‌ترین اعتراضات چند سال اخیر تبدیل شد. در پی سرکوب اعتراضات توسط نیروهای انتظامی-امنیتی، هزاران نفر کشته و مجروح شده و ده‌ها هزار نفر نیز توسط نهادهای امنیتی بازداشت و یا احضار شده‌اند. برای اطلاعات بیشتر، می‌توانید به گزارش جامع هرانا تحت عنوان «زمستان سرخ» که پنجاه روز نخست پس از آغاز اعتراضات سراسری ایران (۷ دی تا ۲۶ بهمن ۱۴۰۴) را مستند می‌کند، مراجعه کنید.

ماندانا گلستان‌نژاد؛ معلم اجتماعی را در قشم با گلوله‌ای به سرش کشتند

۱۵ اسفند ۱۴۰۴-هه نگاو

جمهوری اسلامی از شروع اعتراضات مردمی در دی۱۴۰۴ این اعتراضات را به «سرویس‌های جاسوسی و امنیتی خارجی» نسبت داده است. در تبلیغات نظام، نیز مردم معترض همواره «فریب‌خورده» یا «عامل بیگانه» خطاب شده‌اند. اما بررسی‌های «ایران‌وایر» و سازمان‌های حقوق‌بشری نشان می‌دهند که اکثریت قریب‌به‌اتفاق جان‌باختگان از مردم عادی هستند که فقط برای اعتراض به شرایط موجود دست به اعتراض زده‌اند. در بسیاری مواقع هم جان‌باختگان کودکانی بوده‌اند یا افرادی که در مجاورت تظاهرات زندگی می‌کرده‌اند یا فقط برای دیدن آن به خیابان رفته بودند. این گزارش روایت جان‌باختن «ماندانا گلستان‌نژاد»، معلم و معترض ۴۱ساله‌ای است که ماموران جمهوری اسلامی سر و صورتش را هدف گرفتند.

بر اساس اطلاع «ایران‌وایر»، «ماندانا گلستان‌نژاد»، معلم لُر اهل یاسوج شامگاه پنج‌شنبه ۱۸‌دی۱۴۰۴ در جزیره قشم با گلوله سرکوب‌گران جمهوری اسلامی کشته شده است. ماندانا گلستان‌نژاد، ۴۱ساله و مجرد و معلم علوم اجتماعی یکی از مدارس قشم و مسلط به دو زبان آلمانی و انگلیسی بوده است.

به گفته منابع مطلع، ماندانا حدودا ۶ماه پیش از کشور آلمان به ایران بازگشته بود و از ابتدای سال تحصیلی توانسته بود در یک مدرسه دخترانه در قشم کار پیدا کند. او لیسانس زبان‌های باستانی و فوق لیسانس مترجمی زبان انگلیسی داشت.

یک منبع آگاه به ایران‌وایر گفته که گلوله ماموران به پشت گوش او برخورد کرده و بخشی از صورتش را از بین برده و برای همین شناسایی پیکرش برای خانواده با سختی همراه بوده است. نهایتا پیکر او چند روز به خانواده تحویل داده می‌شود و بعد از انتقال به یاسوج، در یک روز برفی و «غریبانه» و تحت فشارهای نیروهای امنیتی با اندک شمار اعضای نزدیک خانواده در قبرستان روستای حسین‌آبادِ دشت‌روم به خاک سپرده می‌شود.

ماندانا گلستان‌نژاد؛ از آلمان آمده بود که برای جامعه مفید باشد، جانش را گرفتند

ماندانا گلستان‌نژاد متولد ۳۰شهریور۱۳۶۳ بود؛ شهروند معترض و معلم علوم اجتماعی یک مدرسه دخترانه در قشم که ۱۸‌دی۱۴۰۴ با گلوله سرکوب‌گران جمهوری اسلامی به سرش کشته شد. فرد مطلعی که با ایران‌وایر صحبت کرده می‌گوید که او مدرک کارشناسی زبان‌های باستانی داشت و کارشناسی ارشد مترجمی زبان انگلیسی. حدود دو سال در آلمان زندگی کرده بود و به زبان‌های آلمانی و انگلیسی تسلط داشت. حدود شش‌ماه به‌دلایل شخصی به ایران بازگشت و مدتی بعد به‌عنوان معلم علوم اجتماعی در قشم مشغول به‌کار شد.

به گفته این شخص مطلع او برای تحصیل و کسب پایگاه اجتماعی که داشت «مصیبت‌»‌های زیادی را پشت سر گذاشته بود و با ساختارهای مردسالار جامعه محل تولدش جنگیده بود: «دختر سرزنده‌ای بود. خیلی امروزی بود و دوست داشت تجربه‌هایش از زندگی در آلمان و تجربه‌هایش از تحصیل را به جامعه منتقل کند و برای پیشرفت دختربچه‌ها استفاده کند. خودش مثل خیلی دخترهای دیگر هم سن و سالش با بدبختی و جنگیدن با ساختار مردسالار درس خوانده بود. دخترها در منطقه ما با بدبختی تحصیل می‌کنند. خصوصا اگر متولد دهه ۶۰ هم باشند که بدتر.»

این شخص آگاه و از نزدیکان ماندانا به ایران‌وایر می‌گوید: «یک دختر در منطقه ما وقتی درس می‌خواند، خصوصا دهه شصتی، کلی مصایب را پشت سر گذاشته. این‌که ماندانا نتوانست حتی نتیجه‌اش را ببیند، خیلی دل همه را سوزانده.»

بخشی از صورتش از بین رفته بود، خانواده پیکرش را با سختی تشخیص دادند

به گفته شخص مطلعی که با ایران‌وایر گفت‌وگو کرده، چون گلوله سرکوب‌گران به پشت گوش ماندانا برخورد کرده بوده، «بخشی از صورتش نبود» و و خانواده داغ‌دار او با سختی و رنج بسیار او را شناخته بودند. آن‌ها پس از آن تحت فشار بسیار بودند تا ماندانا را «شهید» جمهوری اسلامی اعلام کنند، اما در مقابل آن مقاومت کردند: «خانواده‌اش یاسوج زندگی می‌کنند و خانواده به سختی شناسایی‌اش می‌کنند و با بدبختی پیکر را تحویل می‌گیرند. فشار زیادی آورده بودند که شهید اعلام کنیم وگرنه پیکر را نمی‌دهیم.»

این شخص آگاه ادامه می‌دهد: «خانواده را تهدید کردند که حالا که جسد را می‌خواهید حق گرفتن مراسم ندارید. چند روز بعد پیکرش را تحویل دادند و خیلی مظلومانه در یک روز برفی و فقط با حضور اعضای نزدیک خانواده‌اش دفن شد. اجازه ندادند کسی سر مزارش، برای خاکسپاری برود. توی یک روز برفی، توی قبرستان روستای حسین‌آباد دشت روم به خاک سپرده شد. خیلی غریبانه و مظلومانه.»

این شخص با تاکید بر این‌که خانواده ماندانا رنج بسیاری را متحمل شدند، می‌گوید: «خاکسپاری و فشاری که به خانواده آوردند، خیلی دردناک بود. تصور کنید از غربت برگردی به سرزمین خودت و با وجود این همه محرومیت و سختی، بخواهی مفید باشی و بعد با گلوله بزنند توی سرت و جانت را بگیرند.»

به گفته این فرد نزدیک به خانواده ماندانا گلستان‌نژاد، «برای لُرها خیلی سخت است در غربت بودن و به‌خصوص در سوگواری‌ها تعداد برای خاکسپاری خیلی باید زیاد باشد. از قدیم سنت‌مان بوده این و این‌که ماندانا این‌‌قدر غریبانه به خاک سپرده شد، دل خانواده‌اش را خیلی می‌سوزاند.»

او البته به برگزاری مراسم چهلم باشکوه برای این معلم کشته‌شده نیز اشاره کرده و می‌گوید: «چهلم باشکوهی برایش گرفتند، چون دیگر خب پیکر را تحویل گرفته بودند و تهدیدها برای تحویل ندادن پیکر نبود که خانواده ساکت بمانند.»

مریوان؛ جانباختن سە عضو یک خانوادە از جملە یک زن باردار و یک کودک ٤ سالە در جریان حملات هوایی

۱۶ اسفند ۱۴۰۴-هه نگاو

سە عضو یک خانوادە کورد از جملە یک زن باردار و یک کودک ٤ سالە بە نام‌های میترا جلیلاوی، کارن بازرگان و فرزاد بازرگان اهل مریوان در جریان هدف قرارگرفتن ساختمان سپاه مریوان، کشتە شدند.

بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، روز دوشنبە ١١ اسفند ۱۴۰۴ ( ٢ مارس ٢٠٢٥)، میترا جلیلاوی زن ٣٠ سالە باردار و اهل اهواز، همسرش فرزاد بازرگان ٣٤ سالە و اهل روستای دری مریوان و فرزندشان کارن بازرگان ٤ سالە،در جریان حملات جنگنده‌های اسرائیل و آمریکا به ساختمان سپاه مریوان، کشتە شدند.

یک منبع مطلع در این بارە بە هەنگاو اعلام کرد، میترا جلیلاوی کە در ماه نهم بارداری خود قرار داشت، در تلاش برای برنامەریزی روزهای پایان بارداری و رفتن بە یکی از بیمارستانهای شهر سنندج(سنە)، جهت زایمان بودە است.

به گفته این منبع، منزل این خانواده در پشت پادگان سپاه مریوان واقع شده و در جریان هدف قرار گرفتن این مرکز نظامی، این سه عضو خانواده در داخل منزلشان جان باختند.

بنابر ویدیویی کە هەنگاو روز دوشنبە از هدف قرار گرفتن این پایگاه سپاه منتشر کردە بود، بر اثر میزان شدت تخریب، منازل مسکونی اطراف این مکان نیز بە شدت آسیب دیدە و برق مریوان نیز قطع شدە بود.

۱۴۰۴-۱۲-۱۷